Αν ναι δεν είσαι μόνος. Και αυτό είναι ακριβώς το παράδοξο.
Ζούμε στην πιο συνδεδεμένη εποχή της ανθρώπινης ιστορίας. Έχουμε πρόσβαση σε εκατομμύρια ανθρώπους με ένα κλικ. Μπορούμε να επικοινωνούμε 24 ώρες το 24ωρο με οποιονδήποτε στον κόσμο. Και όμως έρευνες από όλο τον κόσμο δείχνουν ότι η γενιά μας είναι η πιο μοναχική που έχει υπάρξει ποτέ.
Πώς είναι αυτό δυνατόν;
Η Επιδημία της Μοναξιάς - Αριθμοί που Σοκάρουν
Δεν μιλάμε για απλή στατιστική. Παγκόσμιοι οργανισμοί υγείας έχουν πλέον αναγνωρίσει τη μοναξιά ως πρόβλημα δημόσιας υγείας εξίσου επικίνδυνη για τον οργανισμό με το κάπνισμα 15 τσιγάρων την ημέρα. Η χρόνια μοναξιά αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, αδυναμίζει το ανοσοποιητικό και συνδέεται άμεσα με κατάθλιψη και άγχος.
Και η γενιά που πλήττεται περισσότερο; Όχι οι ηλικιωμένοι όπως θα περίμενε κανείς. Αλλά οι νέοι από 18 έως 35 ετών. Η γενιά που μεγάλωσε με smartphones, social media και ατελείωτες δυνατότητες σύνδεσης.
Πάρα Πολλές Συνδέσεις, Πολύ Λίγη Επαφή
Εδώ βρίσκεται το κλειδί του παράδοξου: σύνδεση και επαφή δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Μπορείς να έχεις 2.000 φίλους στο Facebook και κανέναν να καλέσεις όταν έχεις πρόβλημα. Μπορείς να ανταλλάσσεις μηνύματα με δέκα ανθρώπους ταυτόχρονα και να μην νιώθεις ότι κανείς σε ακούει πραγματικά. Μπορείς να είσαι παρών σωματικά σε μια παρέα και να απουσιάζεις εντελώς συναισθηματικά.
Τα social media μας έδωσαν ποσότητα επικοινωνίας αλλά ταυτόχρονα μας έκλεψαν την ποιότητα σύνδεσης. Αντί για βαθιές, ουσιαστικές σχέσεις, έχουμε συνηθίσει σε επιφανειακές αλληλεπιδράσεις: likes, reactions, σύντομα stories που εξαφανίζονται σε 24 ώρες.
Το Πρόβλημα με τη «Φιλτραρισμένη Ζωή»
Τα social media δεν μας δείχνουν ζωές, μας δείχνουν επιλεγμένες στιγμές ζωών. Και αυτό έχει τεράστιες συνέπειες στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους.
Βλέπουμε τις διακοπές, τις επιτυχίες, τα χαμόγελα, ποτέ τις αγωνίες, τις αποτυχίες, τις νύχτες που κλαίει κανείς μόνος. Αυτή η ασύμμετρη εικόνα δημιουργεί ένα συνεχές αίσθημα ότι «όλοι περνάνε καλά εκτός από μένα». Ότι η ζωή σου είναι λιγότερη. Ότι κάτι σου λείπει.
Και αντί να αναζητήσουμε πραγματική σύνδεση, κάνουμε το αντίθετο:
φιλτράρουμε κι εμείς τη δική μας ζωή, παρουσιάζουμε μια εκδοχή του εαυτού μας που δεν χρειάζεται βοήθεια, δεν αμφιβάλλει, δεν πονά. Και έτσι το χάσμα μεγαλώνει.
Η Εποχή που Δεν Χρειαζόμαστε Κανέναν Και Πόσο μας Κοστίζει
Η σύγχρονη κουλτούρα γιορτάζει την αυτάρκεια. «Δεν χρειάζομαι κανέναν», «μόνος μου τα καταφέρνω», «δεν εξαρτώμαι από κανέναν» αυτές οι φράσεις παρουσιάζονται ως δύναμη. Και κάπου εκεί βρίσκεται μία από τις πιο επικίνδυνες παγίδες της εποχής μας.
Οι άνθρωποι δεν είναι φτιαγμένοι για μοναξιά. Η ανάγκη για σύνδεση είναι τόσο βαθιά βιολογική όσο η ανάγκη για φαγητό και νερό. Όταν αυτή η ανάγκη δεν καλύπτεται όταν κρύβουμε ότι την έχουμε ο οργανισμός πληρώνει το τίμημα.
Γιατί Δυσκολευόμαστε να Φτιάξουμε Βαθιές Σχέσεις
Η γενιά μας αντιμετωπίζει μοναδικές προκλήσεις στη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων. Η γεωγραφική κινητικότητα αλλάζουμε πόλεις, χώρες, δουλειές κάνει δύσκολη τη διατήρηση παλιών φιλιών και την ανάπτυξη νέων. Η υπερφόρτωση επιλογών στις ρομαντικές σχέσεις dating apps με ατελείωτους υποψήφιους δημιουργεί μια κουλτούρα disposability όπου κανείς δεν αξίζει τον κόπο της επένδυσης. Και ο ρυθμός της ζωής πάντα βιαστικοί, πάντα κουρασμένοι αφήνει ελάχιστο χώρο για τις αργές, ήρεμες στιγμές που χτίζουν πραγματικές σχέσεις.
Τι Μπορούμε να Κάνουμε
Η απάντηση δεν είναι να διαγράψουμε τα social media ή να γυρίσουμε σε κάποια ιδεατή εποχή του παρελθόντος. Η απάντηση είναι πιο απλή και πιο δύσκολη ταυτόχρονα.
Επένδυσε στις λίγες σχέσεις που έχουν ουσία. Μια βαθιά φιλία αξίζει περισσότερο από πενήντα επιφανειακές. Μάθε να ζητάς βοήθεια. Η ευαλωτότητα δεν είναι αδυναμία είναι η γέφυρα που χτίζει πραγματική εμπιστοσύνη. Βάλε το κινητό κάτω όταν είσαι με ανθρώπους που αγαπάς. Μια ώρα παρουσίας αξίζει περισσότερο από δέκα ώρες online επικοινωνίας. Παραδέξου ότι νιώθεις μοναξιά , χωρίς ντροπή, χωρίς κρίση. Γιατί αυτό που δεν παραδεχόμαστε, δεν μπορούμε να το αλλάξουμε.
Η μοναξιά της εποχής μας δεν είναι αναπόφευκτη. Είναι επιλογή συλλογική και ατομική. Και μπορεί να αλλάξει. Αρχίζοντας από σένα. Αρχίζοντας σήμερα.